Yasak Kent'e giriş

Çin’in mimari ve sanatsal inceliklerini keşfetmek için en iyi noktalardan biri olan Yasak Kent’in içindeki Juanqinzhai ve Ningshou Sarayı'ndaki Qian Long Bahçesi, birinci etabı tamamlanan restorasyon çalışmalarıyla eski ışıltısına kavuştu.

Çin'in eski imparatorluk sarayı olan Yasak Kent'in restorasyon haberleri bundan 7 sene önce kadar etrafa yayılmış, Ningshou Sarayı'nın ikamet bölümünün batısında kalan Qian Long Bahçesi’nin yenileneceği haberi, sanat tarihi ve Uzak Doğu mimarisine meraklı olanlar tarafından heyecanla karşılanmıştı. Çin’i ziyaret eden turistlerin iyi bildiği Mücevher Salonu'na da çok yakın olan Saray, Ming Hanedanı döneminde ve Qing Hanedanı döneminin ilk yıllarında imparatorların annelerinin ikamet yeriydi. 1771 yılında Ningshou Sarayı'nı genişletmeye başlayan Qian Long adlı imparator, yaşlandığında bu sarayda oturmayı planlamış; saray ve bahçenin tasarım ve inşa süreçleriyle yakından ilgilenmiş; bunun için ülkedeki en iyi malzemeleri getirterek usta işçiler ve sanatçıların ortak çalışmasına ön ayak olmuştu. Qian Long Bahçesi'nde bulunan görkemli yapılar muhteşem estetistikleriyle 1776’da son hallerini alarak günümüze kadar geldi. Son imparator Puyi’nin, Yasak Kent’i 1924’de terk etmesinden itibaren, bugüne kadar Juanqinzhai’nin kapıları halka hiç açılmadı.

Qian Long Bahçesi'nin kurulmasından günümüze 230 yıldan fazla zaman geçti. Bu süre içinde büyük hasar gören bahçe ve yapılar için Amerikan Dünya Tarihi Yapılar Koruma Fonu ve Yasak Kent Müzesi işbirliği yaparak, bahçenin kuzeyinde kalan Juanqinzhai Salonu'nu restore etmeye başladılar. Bu restorasyon, Yasak Kent'in genel onarımı için pilot projeydi. Böylece Çinli ve Amerikalı uzmanlar, bir dizi restorasyon standardı ve sistemi belirlediler. Juanqinzhai Salonu Projesi'nin tamamlanması, bütün Yasak Kent'in onarılması için zengin bir deneyim oldu.

Juanqinzhai Salonu'nun onarımından sonra Yasak Kent Müzesi ve Amerikan Dünya Tarihi Yapıları Koruma Fonu işbirliğini genişleterek, Qian Long Bahçesi'nin toplamda 12 yıl sürmesi hedeflenen restorasyon süreci için kolları sıvadı. İlk etap için 3 milyon dolar harcanmış durumda. Restorasyon boyunca olası hasarları bertaraf etmek için iklim kontrolü, ışıklandırma ve sergileme teknolojileri göz önüne alınmış. Freskler ve işlemelere zarar vermeksizin ortamla uyum yakalayan orijinal gün ışığı ve yapay aydınlatma çalışmaları, mimarlıkla ilgili yayınların en büyük ilgi alan oldu. Gelin Qian Long Bahçesi ve 27 yapıdan oluşan etkileyici bütününün öne çıkan unsurlarına odaklanalım.

Mini Yasak Şehir

Yasak Şehir içinde bir tane de imparatora özel mini yasak şehir bulunuyor. Bambu ve ipeklerle bezeli bu alanın oluşturulmasında, geleneksel Çin sanatlarının erbabı sayılan isimler görev almış. Burada hanedanlığın altındaki özel atölyelerden çıkan yeni işlerle yaratıcılığın sürekliliği de hedeflenmiş. İçinde özel tiyatrosu da bulunan gizli bahçesi ve misafir kabul odası gibi bölümleri bulunuyor.

Mini Yasak Şehir ‘Ningshougogng’un kelime anlamı ‘Sükunet ve Uzun Ömürlülük Sarayı’. İmparator Qianlang, burayı emeklilik sonrası sarayı olarak düşünmüş ki Çin İmparatorluğu’nda emeklilik sonrası için böyle bir gelenek yok. Törensel halk alanları, avlular, Çin usulü geleneksel çardaklarla, burası adeta saray içinde bir saray. Eğlence ve çalışma alanları dışında tabii ki ruhani bölümler de atlanmamış.

İç mekânlar

Sanat çalışmalarının en yoğun kullanıldığı yer tiyatro alanı. Burası duvarlardan tavanına ince çizimlerle nakış gibi işlenmiş. Göz kandırmacaları aracılığıyla yakalanan ilüzyonlarla baş döndürüyor. Stüdyo bölümü, tüm iç mekânlar arasında en önemli, en narin algıyla dekore edilmiş kısım. Odaların dekorasyonunda ise zamanına göre yaratıcı bir bakış açısıyla tematik motifler ve kıymetli materyaller kullanılmış.

Tüm bunları değerlendirirken bu kompleksin Çin’in dünyanın bir numarası olduğu zamanlarda inşa edildiğini akıllarda çıkarmamak lazım. Yeşim taşları, Avrupa’dan gelen cam işler ve özel vernikler, buradan başka hiçbir yerde rastlayamayacağınız ahşap ve bambu işçiliği, hatta Batı’nın dekoratif unsurlarının sızması ile Çin’in dönemdeki tüm zenginliği Uzak Doğu minimalizmiyle adeta dans ediyor.